Geef toe dat dit een smakelijke titel is. maar het gaat natuurlijk wel over vissen!! En het zijn dus boot-slippertjes op trailerhellingen waar het over gaat. Het is misschien nog niet bij iedereen gebeurd, maar ik heb al wel wat meegemaakt en gezien op steile hellingen. Dat mijn boot wat zwaarder is dan die van anderen (600 kg inclusief motoren) telt natuurlijk ook mee, maar deze info is toch nuttig voor iedereen denk ik. De beste illustratie stond deze winter op de MeterSnoeken site: iemand was op de helling van de zandmeren met boot, trailer EN AUTO in het water gesukkeld. Op de site kreeg je de gekste commentaren. Zo van : Welke knul vergeet nu zijn handrem aan te trekken enz. Maar de enige knul was degene die dat schreef - de handrem van die auto was wel degelijk aangetrokken! Hoe dat kan? Hoe je zoiets kan voorkomen? Dat is het onderwerp van dit stukje.

Wanneer slippen we?

Je denkt nu - ja simpel - als je op een steile en gladde helling staat natuurlijk. Dat is juist, maar die slippertjes ontstaan alleen onder welbepaalde omstandigheden - en dus niet toevallig. Er zijn twee situaties waarin slippers meer voorkomen dan anders.

De eerste situatie - en dit noemen we verder SCHUIVEN - is wanneer een auto met achterwielaandrijving (rear wheal drive of RWD) een boot te water laat, of uit het water trailert. Zo een auto kan tijdens het raileren op een gladde en steile helling wel eens met boot en al een meter of twee achteruit schuiven, het water in. Ik heb het zelf een keer of twee meegemaakt met mijn oude Volvo, en ik ken nog een paar vissers met dezelfde ervaring ..

De tweede situatie (SLIPPEN) is beter bekend, namelijk wanneer een auto met voorwielaandrijving (front wheel drive of FWD) een getrailerde boot terug naar boven rijdt op een trailer helling - of beter gezegd wil rijden - na het vissen. Dat lukt dan niet omdat de voorwielen gaan doorslippen.

Zowel schuiven als slippen komen meer voor bij steile en gladde hellingen (zeehellingen!!) en vooral bij een combinatie van een relatief lichte auto met een relatief zware boot. Hoe groter de verhouding boot/auto, hoe meer kans op problemen. De boten van ons clubje worden met de jaren wel wat groter dus wat nu volgt kan iedereen wel eens van pas komen.

Wielen blokkeren

Laat ons beginnen met het begin. Al dat geschuif en geslip is natuurlijk terug te voeren tot de wetten van de fysica. Daar ga ik u niet mee lastig vallen, ik ken ze trouwens zelf ook niet meer. Maar vertaald naar de praktijk: een tekort aan grip op de wielen, en dus op de wielassen is de oorzaak van zowel schuiven als slippen. En er zijn drie assen die hierbij meespelen: twee van de auto en een van de trailer. Naargelang het type auto (RWD, FWD of 4WD, dat laatste is dus een jeep), de handrem (zie verder), het type versnellingsbak (manueel of automaat) en het type trailer (geremd of niet!), krijg je al of niet problemen.

De auto: voor, achter of 4WD aandrijving

De meeste auto's hebben voorwielaandrijving (FWD). Voor het trekken van een boot (of een caravan) is achterwielaandrijving wel beter. Dankzij de kogeldruk van de boot neemt de druk op de achterkant van de auto en dus op de aangedreven achterwielen toe, zodat de kans op doorslippen van die achterwielen vrij klein is. In elk geval kleiner dan bij de wielen van een voorwielaandrijver. De kogeldruk op de achterwielen ontlast immers juist de voorwielen, waardoor deze hun grip verliezen. Zeker op een . trailerhelling (slippen). Indien de wielen zodanig doorslippen dat de auto-bootcombinatie niet van de plaats komt, is de remedie het verhogen van de wieldruk van de voorwielen door een of meer personen op de motorkap te laten zitten. Soms worden voorwielaandrijvers geleverd met tractiecontrole, waarbij dus de wielslip geprobeerd wordt te voorkomen. Dat is handig, mits het uitschakelbaar is, want op een te steile helling hebben we soms juist wielslip nodig om nog boven te komen.

Bij vierwielaandrijving (4WD of AWD) worden alle wielen aangedreven en kan theoretisch de trekkracht twee keer zo groot zijn als bij tweewielaandrijving. Voor je nu naar de garage loopt om een 4WD te kopen moet je wel weten dat er verschillende vormen van vierwielaandrijving bestaan. Er zijn systemen waarbij de aandrijfkracht van de motor gelijk over de vier wielen wordt verdeeld en er zijn systemen waarbij er een vaste verhouding bestaat tussen de aandrijfkrachten voor en achter. Ook als de aandrijfkrachten over vier wielen worden verdeeld, kunnen de wielen doorslippen; dat is afhankelijk van constructie en omstandigheden. Terreinwagens zijn meestal voorzien van een systeem waarmee het differentieel kan worden geblokkeerd, zodat de wielen links en rechts met hetzelfde toerental draaien. Er zijn ook systemen waarbij de wielen die de meeste wrijving hebben de grootste aandrijfkracht krijgen; dat is natuurlijk het beste voor ons geval.

Toch kan 4WD ook nadelen hebben. Met name op te steile hellingen zou het kunnen zijn dat het wegrijden niet meer lukt. Juist door de grote tractie van de vier wielen komt alles terecht op de sterkte van de koppeling. En dan is het dus over en uit als die het begeeft. 4 WD komt dan ook beter tot zijn recht als die gecombineerd wordt met een tussenbak. In vakjargon: een lage gearing (versnelling). Deze extra overbrenging of vertraging is in te schakelen via een extra pookje en zorgt ervoor dat er bij een lage snelheid toch de maximale kracht vrijkomt aan de wielen. Het spreekt voor zich dat daardoor de koppeling veel minder zwaar belast wordt bij het wegrijden.

Kortom het zijn vooral de voordelen van een lage overbrenging die het verschil uitmaken tussen het wel of niet makkelijk kunnen wegkomen op een steile helling. Veel tegenwoordig verkrijgbare SUV's zijn daarom minder geschikt voor het trekken van een boot dan het lijkt. Behalve personenauto's zijn er natuurlijk ook nog pickups en de zgn. terreinwagens met 4WD. Ze hebben, behalve de 4WD en het extra pookje meestal een flink eigen gewicht als voordeel, maar ze verbruiken daardoor natuurlijk ook meer.

En de auto's met achterwiel aandrijving? Die geven de meeste problemen - zie volgend stukje.

De handrem

Alle auto's hebben natuurlijk een handrem. En die remt bijna altijd op de achterwielen. Dat is een heel belagrijk detail!! Het fenomeen "schuiven" bij te water laten komt namelijk bijna alleen voor bij auto's met achterwiel aandrijving!! Waarom? Omdat de handrem van ook deze auto de achteras blokkeert, en niet de vooras. Op de vooras wordt dus niet geremd. Wanneer de boot half van de trailer gelaten is, en nog net niet in het water drijft, gebeurt het: het hele spel begint te schuiven. Exact op dat moment. En dat is ook logisch: het gewicht van de boot ligt volledig op de achterkant van de trailer. Daardoor onstaat er een sterke opwaartste druk op de voorkant van de trailer. Je kan dat goed zien, want op dat ogenblik komt ook de achterkant van de auto een paar cm naar omhoog. En de druk op de achteras van de auto vermindert gevoelig. Gevolg? De achterwielen, geremd door de handrem, verliezen hun grip en het schuiven begint. Het schuiven stopt hopelijk wanneer de boot in het water drijft (bootgewicht rust niet meer op trailer, druk op achteras terug normaal).

Het schuif-probleem doet zich veel minder voor bij een FWD, want die kan zijn voorwielen blokkeren: niet via de handrem, wel door de auto in eerste versnelling te zetten. Als je een achterwiel aandrijver in versnelling zet met de handrem op blokeer je twee keer dezelfde as, wat eigenlijk niet veel zin heeft.

De versnellingsbak

De meeste auto's hebben een handgeschakelde vernellingsbak, sommige een automatische. Dat laatste is een echte aanrader, niet alleen wegens het gemak bij file-rijden, maar ook tijdens het traileren! Op een helling heb je er een serieus voordeel van: wanneer je namelijk een auto met automaat in parkeerstand zet, remt ie namelijk automatisch op zijn vier wielen!! Dus een achterwiel aandrijver met een automaat: no problem!

Het type trailer

Mensen met een geremde trailer hebben een voordeel bij het te water laten: die kunnen de as van de trailer blokkeren door de trailerrem aan te trekken!

Niet schuiven?

Het zal nu wel iedereen duidelijk zijn dat je om SCHUIVEN te vermijden alle drie de assen moet blokkeren. De derde as (trailer) door de trailerrem aan te trekken, ev door een steen achter de wielen te steken. De achteras van de auto door de handrem aan te trekken, en de vooras van de auto door in eerste versnelling te zetten. Dat laatste werkt dus alleen bij FWD. Indien je een RWD hebt, kan je drie dingen doen:

1) Stenen of nog beter wiggen achter de voorwielen leggen (beter dan de achterwielen!).
2) Een metalen staaf gebruiken om de voetrem op te spannen (alle wielen remmen nu)
3) Een andere auto voor de uwe zetten met een sleepkabel
4) De trailer afkoppelen en met een touw om de trekhaak naar het water laten vieren

Niet slippen?

Om SLIPPEN te vermijden bij het oprijden van de gladde steile helling kan je:

1) De druk verhogen op de voorste auto as door iemand op de motorkap te laten zitten
2) In tweede versnelling vertrekken
3) Een andere auto voor de uwe zetten met een sleepkabel
4) Een AWD kopen of een vismaat zoeken die er een heeft.

De helling

Aan de hellingsgraad kan je uiteraard niets veranderen, maar wel aan de gladheid: je kan wat wit zand strooien op de helling, of wat strooizout moest er ijzel gevormd zijn, of de gladde algen van een zeehelling wegschrobben met een ijzeren borstel. Vooral dat beetje zand kan wonderen doen.

Niets vergeten!

Na al die theorie nog efkens de praktijk. In de praktijk kom je dikwijls met een half uitgeslapen kop aan op een trailerhelling, en dat kopke staat natuurlijk op vissen in plaats van op traileren. Als ge eerst op de helling gaat staan en dan uitstapt zonder ook maar een as te blokkeren, bolt alles achteruit en hebt ge gegarandeerd een natte broek.